Bij de diensten

Na een serie bijzondere diensten is het goed daar nog even op terug te blikken, voordat we onze weg naar het Kerstfeest vervolgen.

In de bijzondere ZWO-dienst van 6 november hadden we als extra inbreng zo’n 30 oogstmandjes die door gemeenteleden konden worden weggebracht. Zo kreeg die dienst nog een pastoraal/diaconaal staartje want op vele plaatsen werden mensen verblijd met dit gebaar vanuit onze gemeente. En omdat er niet met een vooraf bedacht “lijstje” werd gewerkt maar we ieder de keus gaven ergens langs te gaan waar hij/zij dat nodig achtte, volgden er heel leuke en dankbare reacties van binnen en buiten onze gemeente.
Helaas zijn er dan ook altijd gegadigden die teleurgesteld worden. Dat is bijna niet te voorkomen want er zijn altijd mensen die in aanmerking denken te komen voor zo’n hartelijk gebaar. Als die verwachting dan niet wordt ingelost, heb je het gevoel dat er niet aan jou wordt gedacht en dat je “vergeten” wordt.
Gelukkig melden zij dan ook hun teleurstelling, want dan kunnen we er een volgende keer (en die gaat zeker komen!) rekening mee houden.
Vandaar ook deze oproep; houdt ons, kerkenraadsleden, pastoraal en diaconaal, op de hoogte van uw vreugdes en teleurstellingen. Daarvan wordt de onderlinge betrokkenheid sterker!

Wat dat betreft mag zeker ook de dienst op de laatste zondag van het kerkelijk jaar genoemd worden, waarin de onderlinge betrokkenheid voelbaar en zichtbaar was. Van vele kanten hoorde ik dat het bieden van gelegenheid aan ons allemaal om een kaarsje aan te steken, een goede aanvulling is. Iets om te blijven doen.
En u weet dat u elke zondagmorgen een kaarsje aan kunt steken bij onze gedachtenistafel?!

Vooruitkijkend is de eerstvolgende dienst die van derde Advent, op zondag 11 december. We zitten dan inmiddels midden in de zoektocht naar de ware koning en leider; een zoektocht die zo belangrijk is in een groot deel van de Bijbel, zowel in het Eerste als in het Nieuwe Testament. Tussen de periode van de Uittocht en haar leiders (Mozes, Aäron en Jozua) en de eerste koningen zijn de richters/rechters de aangewezen personen om Israël te leiden en te richten op de juiste weg. Dat het om richtinggevende personen gaat, blijkt ook uit de goedgekozen verbeelding van de Kindernevendienst, een kompas. Dat wijst ons elke zondag de weg naar weer een nieuw verhaal op weg naar de geboorte van een echt Koningskind. Op de derde Adventszondag horen we de aankondiging van de geboorte die tot in details lijkt op wat we in het Nieuwe Testament horen; Je zult een zoon baren die een bevrijder van Israël zal zijn! Maar dit keer gaat het om de geweldenaar Simson (Rechters 13).

Zondag 18 december, vierde Advent, horen we hetzelfde verhaal, maar dan in de bekende bewoordingen van Lucas 1, vers 26 t/m 38. Een verhaal dat cultuurhistorisch zo belangrijk is geworden dat het in de kunst zelfs een eigen naam heeft gekregen, de Annunciatie (aankondiging). Inspiratie voor onnoemlijk veel kunstenaars om de jeugdigheid van de aanstaande moeder, de (on)aangename verrassing op haar gezicht, de engel Gabriël en de onzichtbaarheid van Gods Geest en bedoeling weer te geven. Welk beeld hebben wij daarbij? In ieder geval wordt op deze vierde Adventszondag ons beeld verrijkt met de vertrouwde viering van de Maaltijd. Veel kunstenaars benadrukken de huiselijkheid van Maria’s kamer/keuken en hoewel de Avondmaalsviering natuurlijk langzamerhand gestolde liturgie is geworden, zou je wensen dat het gevoel waarmee het ooit begonnen is, in vrede met elkaar eten en drinken, voelbaar is in onze tafelviering.
Misschien wel goed om bij onze tafelviering nogmaals te vermelden dat er voor de kinderen natuurlijk druivensap is en dat er altijd een klein bekertje wijn beschikbaar is voor diegenen die het brood uit hygiënische of religieuze overwegingen liever willen indopen.



Traditiegetrouw vieren we in oecumenisch verband het Kerstfeest op zondagavond 18 december met 1-uur Kerstmuziek. Koren en de muzikanten van Crescendo verhogen de feestvreugde maar de nadruk ligt op de samenzang. Samen in de prachtig versierde OLV-Hemelvaartkerk de bekende kerstliederen zingen; een activiteit voor jong en oud.
We beginnen om 19.30 uur en, zoals gezegd, het is 1-uur Kerstmuziek, dus om 20.30 uur staan we weer buiten. Kunt u nog zingen, zing dan mee!

In de Kuijer wordt het Kerstfeest gevierd op woensdag 21 december om 11.00 uur. Dat gebeurt in een oecumenische viering waarin ikzelf zal voorgaan, samen met leden van de liturgiegroep van de OLV-Hemelvaartparochie. Het is altijd weer een bijzondere gebeurtenis om in de grote zaal van de Kuijer bij elkaar te zitten en, met ondersteuning van het Maria–Martinuskoor de overbekende kerstliederen te zingen.

U hebt in een eerder bericht vanuit de kerkenraad al kunnen lezen dat we dit jaar het Avondmaal vieren op de vierde Adventszondag en niet op eerste Kerstdag. Terecht kwamen daar reacties op, want eerder was juist sterk gepleit voor de Avondmaalsviering op elke kerkelijke feestdag. Als je met elkaar feest viert, wil je ook met elkaar brood en wijn delen. Dat is helemaal waar, maar ook duidelijk is dat de Avondmaalsviering, zoals hierboven al is opgemerkt, gestolde liturgie is en daarmee een onderdeel van onze kerkdienst dat voor de incrowd en de vaste bezoekers vanzelfsprekend is. Voor mensen van buiten die kring, die juist op de feestelijke Kerstdagen nog wel eens naar de kerk willen komen, kan het juist een onbegrijpelijke ceremonie en daarmee een buitensluitend onderdeel zijn. En dus komen ze niet naar de kerk op deze feestdag die juist in de kerk gevierd moet worden.

Ook ik zou als predikant de Avondmaalsviering op iedere zondag en op elke feestdag met verve kunnen verdedigen, maar als ik denk aan allen die zich daarmee buitengesloten voelen, dan zou ik toch eerder voor die mensen kiezen dan voor het liturgisch principe. Onze kerkenraad blijkt hetzelfde standpunt te hebben; we kiezen voor de mensen en niet voor het liturgisch ideaal.

Op zaterdag 24 december begint de viering van het Kerstfeest al om 19.00 uur met de Kerstvesper voor de kinderen. Net als in eerdere jaren is er dan (natuurlijk) weer een Kerstspel, opgevoerd door kinderen. Ons streven dit jaar is om deze Kinderkerstvesper werkelijk onderdeel te laten zijn van de viering van het Kerstfeest door onze gemeente en het dus meer als een dienst te beschouwen.
Het is misschien wel de meest laagdrempelige van de drie Kerstdiensten die wij houden, maar we hopen wel dat het aanwezige publiek (jong tot zeer jong, en ouder) zich in hun aandacht wil richten op wat er gepresenteerd wordt door de kinderen; het kerstverhaal in net even een ander jasje. Ons vermoeden is dat als we dat in een iets meer liturgische vorm doen, de aandacht van ook de kleinste kinderen meer gericht wordt. En anders kunnen hun ouders daar in ieder geval bij helpen.

De volgende stap in de drievoudige viering van het Kerstfeest is natuurlijk de Kerstnachtdienst. Met alle sfeervolle onderdelen die daar bij horen; de aloude kerstliederen in de sfeervol verlichte halfdonkere kerk en een mooie muzikale invulling, dit jaar met Henk Tigchelaar op het orgel en vioolspel van Benjo Zwarteveen.
De overdenking geeft mij ieder jaar weer de gelegenheid het geboorteverhaal met al zijn overbekende onderdelen te betrekken op ons, hier en nu. De mens van 2011, op de drempel naar een onzeker 2012. Het thema van de Kerstnachtdienst dit jaar luidt: “De herberg”.
En net als vorig jaar sluiten we de Kerstnacht weer heel gezellig af met een glaasje glühwein en een sneetje kerstbrood. Een goed begin van de gezellige kerstdagen, allemaal georganiseerd door onze Commissie Vieren, die met vijf leden weer helemaal op sterkte is.

Zondag 25 december staat de sfeervol versierde Wilibrordkerk weer voor u open. Voor de Cantorij al heel vroeg, om 9.00 uur, om nu met de hele gemeente, jong en ouder, het Kerstfeest te vieren. Inderdaad, de Cantorij zingt mee in de dienst en zal ons helpen om op hoge toon de blijde gebeurtenis van de geboorte te bezingen.
In lijn van wat we op de vier Adventszondagen gehoord hebben, benadrukken we op deze Kerstmorgen het koninklijk bloed van het Kerstkind. Het is de evangelist Mattheus die daar in zijn geslachtsregister op wijst. Niet echt een geschikte lezing voor de Kerstmorgen, dus dat zullen we niet lezen, maar het is wel het slotakkoord (dat we in ons achterhoofd houden) van de zoektocht naar de koning die we op eerste Advent samen met de kinderen begonnen.
Zaterdag 31 december is er traditiegetrouw een oecumenische avonddienst bij ons in de Willibrordkerk. We sluiten het oude jaar af en bezinnen ons op het nieuwe jaar dat komt; Anno Domini (Jaar des Heren) 2012.
Eeuwenlang werden onze jaren van die toevoeging voorzien, toen we nog van mening waren dat de hele wereld de christelijke jaartelling aanhield of in ieder geval zou moeten aanhouden. Anno 2011 werd er in Engeland overwogen om juist die verwijzing naar de geboorte van Christus (vóór Christus en ná Christus) los te laten. Veel ophef was het gevolg, terwijl het op zich genomen goed is om wat vanzelfsprekend lijkt van tijd tot tijd aan de orde te stellen.
De christelijke jaartelling is niet vanzelfsprekend, maar wat zou het voor ons kunnen/moeten betekenen dat we onze jaren tellen als jaren des Heren?

Van U is deze wereld, deze tijd…

Zo dicht Huub Oosterhuis. Maar is dat ook zo en voelen we dat ook zo?

Gij hebt uw stem tot op vandaag doen klinken.
Uw naam is hartstocht voor gerechtigheid,
uw woord de bron waaruit wij willen drinken.
Gij die tot hiertoe onze toekomst zijt -
dat wij niet in vertwijfeling verzinken.

Woorden om te overwegen op deze oudejaarsavond.
Namens onze gemeente zal Jan Leijenhorst, samen met pastor Ryan Keetelaar voorgaan in deze dienst.

Op zondagmorgen 1 januari 2012 zullen we net zo’n feestelijke open Bergplaatsdienst organiseren als vorig jaar op tweede Kerstdag. Gezellig, ontspannen, een paar liederen, gedichten, een kopje koffie (ook tijdens de dienst) en pianospel van Peter den Ouden.
En in zo’n laagdrempelige bijeenkomst doen de kinderen natuurlijk gewoon mee, dus wie het nieuwe jaar goed wil beginnen; 10.00 uur in de Bergplaats.
Zondag 8 januari komen we de drie wijze mannen/mensen tegen die we ook al in de Adventstijd tegenkwamen. 6 januari is natuurlijk hun dag, de dag van Driekoningen. Twee dagen later lezen we hun verhaal uit het Mattheusevangelie, hoofdstuk 2, vers 1 t/m 12.

Wie er zondag 15 januari zal voorgaan is bij het schrijven van dit bericht nog niet bekend. Op de wekelijkse zondagsbrief zult u dat te zijner tijd zeker lezen.

Zondag 22 januari is de zondag in de Week van Gebed om de Eenheid van Christenen. In dat kader vieren we natuurlijk een oecumenische dienst, bij ons in de Willibrordkerk.
Het Maria-Martinuskoor zal meezingen in deze dienst en wat het heel bijzonder maakt is de viering van de doop van Floris Jan Theo van Wichen, zoon van Bert-Jan en Karen van Wichen-van Kouwen.
Of misschien is dat juist helemaal niet zo bijzonder, want de doop is een symbool dat in oecumenisch verband gezamenlijk gevierd en beleefd kan worden. Voor iedereen, katholiek of protestant, is de doop dezelfde. De doopviering maakt het oecumenisch gehalte van deze dienst dus alleen maar groter en dieper.
Fantastisch dat Bert-Jan en Karen op deze manier hun oecumenisch samengaan ook bij de doop van hun zoon zo vorm kunnen geven.